Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı önler zira gürültülü ortamlarda hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır ve notlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında telefon kenarda kalırsa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ama net başlar elbette bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat genellikle burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka sabit ışık ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır ve ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes almak şarttır diğer taraftan ondalık notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan değerdir, çünkü dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin tonlar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde çabuktur. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma hızı de aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin akar ama aromalar daha geç açılır ve bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar fakat gücünü düşürmez tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken önce inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa ikisi karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burundan hafifçe bırakmak retrohale yöntemidir örneğin hafif bir nefes aromayı daha zengin açar. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa bırakır hızlı bir çekiş de narin notaları siler. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce burundan gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da detay göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü aromayı bile soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır hem de aroma algısını azaltır. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı içecekten sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı incelenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü ise kakao tonunu hızla gösterip biter zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Boy küçüldükçe tat katmanı daralır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir vermez yani her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer notalar her seferinde yeniden keşfedilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, puro adı ile puan deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar gösterir. Notlar birbirinden iki puandan fazla fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü ahşap tonu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir mesela ağır bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman aromasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma verebilir aksi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar ve keskin notalar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de aroma silikleşir ısı ise yaprağın yanma hızını etkileyen başka bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava ya da esinti olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla sertse kül düzeni bozulur.